Nội dung chính
Đổi mới 40 năm đã mở ra một con đường mới, biến những ước mơ nhỏ bé thành sức mạnh quốc gia hướng tới mục tiêu 2045.
Hành trình đổi mới từ làng quê đến đô thị
Ngày nay, sau bốn thập kỷ mở cửa và cải cách, Việt Nam đã tinh gọn bộ máy, điều chỉnh địa giới hành chính và triển khai chính quyền địa phương hai cấp. Những thay đổi này tạo không gian phát triển rộng hơn, giúp thực hiện những việc lớn, việc khó và việc phải làm khác.
Câu chuyện thành công tại Ninh Bình
Khi Đại hội VI mở ra Đổi mới, ông Ngô Xuân Quang mới 17 tuổi, đang học cấp ba và làm việc trong hợp tác xã bao cấp ở Lý Nhân, Hà Nam. Thu nhập thấp, lúa chỉ cho ra 30‑40 kg thóc mỗi sào và chỉ có một vụ mùa mỗi năm.
Sau khi áp dụng Khoán 10, ruộng được giao cho hộ dân tự quyết, đồng thời giới thiệu giống lúa lai X1. Năng suất tăng lên hơn một tạ mỗi sào, người dân phấn khởi và thi đua cải thiện năng suất.
Ông Quang cho biết, sau khi bộ máy địa phương gọn lại, Nhân Hà sẽ quy hoạch khu chăn nuôi tập trung, đẩy mạnh mạ khay, phân vi sinh và sản xuất OCOP, hướng tới giá trị khoảng 150 triệu đồng mỗi hecta vào năm 2026.
Bà Trần Thị Hòa, cán bộ Hợp tác xã nông nghiệp Nhân Mỹ, kể lại quá trình tái cấu trúc sau Khoán 10 và các luật hợp tác xã 2012, 2023. Năm 2017, Nhân Mỹ thí điểm dùng drone phun thuốc bảo vệ thực vật, giảm chi phí và thời gian xuống còn một phần ba so với phương pháp truyền thống, đồng thời tăng hiệu quả phòng trừ sâu bệnh.
Nhờ việc chuyển sang giống lúa tốt (chiếm hơn 70 % diện tích) và năng suất tăng từ 80 kg lên khoảng 200 kg trên một sào, sản lượng lúa của Nhân Mỹ tăng mạnh dù diện tích giảm từ 500 xuống 400 ha.
Công nghiệp và doanh nghiệp tư nhân trong kỷ nguyên mới
Công ty Cổ phần Vật liệu Xây dựng Lý Nhân, thành lập 1971, đã đầu tư hơn 23 tỷ đồng vào dây chuyền tự động hoá sau đại dịch, phục hồi sản lượng lên 6 triệu viên gạch (80 % công suất) và chuẩn bị mở rộng sang gạch không nung.
Ở phía Nam Hà Nội, xã Thường Tín (từ 1/7/2025) với Hợp tác xã nông nghiệp Nhị Khê đã thu hút hơn 1.000 thành viên tham gia sản xuất giống lúa chất lượng cao và các sản phẩm OCOP, tạo nên một mô hình nông thôn xanh, số hoá và có giá trị gia tăng cao.
Những bài học từ 40 năm Đổi mới
Tiến sĩ kinh tế Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương, nhấn mạnh rằng mục tiêu ban đầu của Đổi mới – 21 triệu tấn gạo, 1 triệu tấn thủy sản, 0,5 triệu ha cao su và 500 triệu USD xuất khẩu – đã được vượt qua nhờ tập trung giải quyết các điểm nghẽn cấp bách.
Khoán 10 là minh chứng rõ ràng: chỉ sau một năm, Việt Nam chuyển từ tình trạng thiếu lương thực sang xuất khẩu hơn 1 triệu tấn lúa. Tuy nhiên, để đạt được khát vọng 2045, cần chuyển “nói” thành “làm” và đo lường kết quả.
Ngày 1996, mục tiêu 1 triệu doanh nghiệp vào năm 2000 chỉ được chạm mốc sau hơn 20 năm. Bài học này cho thấy sức mạnh thực tiễn chỉ xuất hiện khi chính sách đi đôi với thực thi quyết liệt.
Các nghị quyết chiến lược của Đảng từ cuối 2024 đến đầu 2026 đã đặt con người, khoa học công nghệ và kinh tế tư nhân làm trung tâm, trong khi Nhà nước giữ vai trò “kiến trúc sư” để thị trường vận hành đúng quy luật.
Hướng đi tới 2045
Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định Việt Nam có quyền tự hào về thành quả 40 năm Đổi mới, đồng thời kêu gọi tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, bảo vệ quyền sở hữu và nâng cao năng suất, chất lượng nguồn nhân lực, công nghệ và sáng tạo.
Ngày nay, các động lực mới – trí tuệ nhân tạo, nông nghiệp công nghệ cao, chuyển đổi số và xanh – đang mở ra cơ hội cho Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ hơn, từ làng quê tới đô thị, từ những con người bình dị tới các doanh nghiệp toàn cầu.
Khát vọng 2045 không còn là giấc mơ xa vời; nó đã được xây dựng trên nền tảng 40 năm Đổi mới, trên những câu chuyện thực tế của người nông dân, doanh nghiệp và nhà lãnh đạo. Liệu chúng ta có sẵn sàng biến khát vọng thành hiện thực?