Tăng trưởng rác thải ở Lâm Đồng

Quá trình đô thị hóa nhanh và tốc độ tăng trưởng kinh tế – xã hội đã khiến khối lượng chất thải trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng tăng liên tục, tạo áp lực lớn cho hệ thống thu gom và xử lý hiện nay.

Theo Phòng Môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, mỗi ngày tỉnh phát sinh khoảng 2.550 tấn rác sinh hoạt, tương đương gần 940.000 tấn mỗi năm. Trong đó, khu vực đô thị chiếm tỷ lệ cao nhất với mức tiêu thụ trung bình 0,7‑1,1 kg/người/ngày, trong khi nông thôn dao động 0,4‑0,6 kg/người/ngày.

Hiện trạng thu gom và xử lý

Tại các đô thị, tỷ lệ thu gom rác đạt khoảng 90‑95%, trong khi khu vực nông thôn chỉ đạt 60‑75%. Dù thu gom được, phần lớn rác vẫn được chôn lấp – một phương pháp chưa đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm đất, nước và không khí.

Thách thức ở khu vực nông thôn

Phân loại rác tại nguồn đã được thí điểm ở một số địa phương, nhưng chưa được triển khai đồng bộ. Người dân chưa hình thành thói quen phân loại, còn các cơ quan quản lý thiếu phương tiện và quy trình thu gom riêng, dẫn đến hiệu quả tái chế thấp.

Công nghệ và năng lực xử lý hiện tại

Hiện Lâm Đồng có 13 nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt đang hoạt động hoặc trong giai đoạn xây dựng, tập trung ở các đô thị trung tâm như Đà Lạt, Bảo Lộc, Phan Thiết. Các nhà máy áp dụng công nghệ đốt kết hợp tái chế, sản xuất phân compost, ép gạch block không nung và chôn lấp hợp vệ sinh. Tuy nhiên, công suất xử lý vẫn chưa đáp ứng đủ khối lượng rác phát sinh, và đầu tư công nghệ hiện đại còn chậm.

Quản lý chất thải đặc biệt

Chất thải nông nghiệp (bao bì thuốc bảo vệ thực vật, chất thải chăn nuôi, phụ phẩm trồng trọt…) vẫn là nguồn phát sinh khó kiểm soát. Chất thải y tế và chất thải nguy hại từ bệnh viện, doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa được lưu giữ và xử lý đúng chuẩn, dẫn đến việc đổ, xả rác sai quy định, đặc biệt ở nông thôn và vùng ven đô thị.

Định hướng và dự án 2021‑2025

Theo ông Võ Văn Minh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND tỉnh đã chỉ đạo xây dựng cơ chế ưu tiên và xã hội hóa đầu tư trong lĩnh vực xử lý rác thải. Giai đoạn 2021‑2025, tỉnh đã phê duyệt và mở rộng 10 dự án xử lý chất thải mới, tập trung vào các khu vực còn thiếu hạ tầng, nhằm nâng cao năng lực thu gom, phân loại và tái chế.

Để đạt được mục tiêu phát triển bền vững, các bên liên quan cần tăng cường giáo dục người dân, đầu tư công nghệ sạch, và nâng cao năng lực giám sát môi trường tại các doanh nghiệp và cơ sở y tế.